ماندگاران همدان - ليست
       ابن سينا بازگشت به صفحه اصلي  

 
 

ابن سينا

حجه الحق شيخ الرئيس شرف الملك حسين بن عبدا… بن سينا، فيلسوف و متفكر بزرگ و طبيب عاليقدر از بزرگترين حكما و از دانشمندان اسلامي است. پدرش اهل بلخ و از عمال دولت ساماني بود كه در زمان فرمانروائي نوح ابن منصور (366-387 ه.ق) به بخارا منتقل گرديد. بوعلي سينا قبل از 18 سالگي جميع علوم عهد خود را از منطق و طبيعي و الهي و قرآن و فقه و ادب و عربي فرا گرفت و در غالب آنها صاحب نظر شد و هنوز به 21 سالگي نرسيده بود كه به تأليف و تصنيف در اجزاء علوم عقلي پرداخت. مهمتر اينكه ، در همه علوم عصر خويش جامع و سرآمد شد و همه رشته هاي علوم را از بركت معلومات وسيع خود ، غني كرد.
ابن سينا در سال 370 هجري متولد شد و در سال 428 ،در سن 58 سالگي به مرگ طبيعي از دنيا رفت ،البته چندان هم طبيعي نبود، چرا كه اين مرد عاليقدر آنقذر زير فشار مسايل اجتماعي بود كه به او مجال نمي دادند،شايد اگر ابن سينا .... فارابي را تا 80 سالگي پيدا ميكرد. چيز ديگري ميشد. به خاطر علومش و به خاطر پزشكياش ، سلاطين به سادگي دست از سرش برنميداشتند. شبها تا به صبح فلسفه درس ميداد. فلسفه ها را به صورت كتابچه ميگفت و مينوشتند، روزها حتي يك دقيقه هم وقت نداشت و طبيعتاً عمرش كم شد.
انديشه هاي ابن سينا، انديشه هايي است كه بعد از هزاران سال هنوز هويدا است. تمام انديشمندان تاريخ اسلام حتي مخالفان او به نحوي تحت تاثير ابن سينا هستند. تمام علوم اسلامي تحت تاثير ابن سينا هستند. از فلسفه گرفته تا كلام از صرف و نحو گرفته تا منطقه تحت تاثير ايشان هستند.
اگر او نبود، صرف و نحو به اين منظمي نبود . بلاغت بيان ، بديع ، علم فقه و بسياري از مسائل اصول تحت تاثير فلسفه ابن سيناست، بايد نشان داد كه رد پاي تفكر ابن سينا كجاها ظاهر شده است. مخالفان سرسخت ابن سينا را در درجه اول فارغ التحصيلان دانشگاه نظاميه بغداد بودند تاسيس آن دانشگاه سياستي بود براي تفكر فلسفه زدايي، يونان زدايي يا به قول خودشان غرب زدايي و ضديت با تشيع، هدف دانشگاههاي نظاميه بود كه فقه شافعي و كلام اشعري در جهان اسلام تبليغ شود. تفكر سلجوقيان نيز عليه تفكر ابن سينا بود. دشمن سرسخت ابن سينا امام فخر رازي بود تا حدي كه توان داشت ميخواست ، به نوعي ايرادي به ابن سينا وارد كند. ابوسعيد ابوالخير ميگويد: هر جا ما با چراغ روشن ميرويم. شيخ با عصاي عقل ميرود.
عين القضاه نقل ميكنند كه مريدان ابوسعيد ابوالخير از او پرسيدند كه : از بوعلي سينا چه ديدهاي كه آنقدر به او علاقه داري ؟ ابو سعيد گفت : از او پرسيدم طريق نجات كجاست؟ ذلتي و علي الطريق ،بو علي گفت: "الخروج عن الاسلام مجازي و الدخول في الكفر الحقيقي …" و اين جملهاي است كه هيچكس آنرا تفسير نكرده است. انديشه هاي بوعلي سينا به عين القضاة هم رسيد.
سازمان علمي ، فرهنگي يونسكو در چهارمين كنفرانس خود در سال 1949 ميلادي در فرانسه تصميم گرفت در طول جلسه كنفرانس آينده (پنجمين جلسه) كه در شهر فلورانس برگزاري آن پيش بيني شده بود از چهار نفر از بزرگان جهان كه سالگرد تولدشان در سال 1950 ميلادي ميبود تجليل نمايد كه از جمله ايشان ابن سينا فيلسوف و متفكر ايراني بود.
در جريان پنجمين كنفرانس عمومي يونسكو، بين يونسكو و هيات نمايندگان ايران قراردادن براي ترجمه آثار مشهور ابن سينا به زبانهاي رسمي يونسكو (انگليسي ، فرانسوي ، اسپانيايي) و بالعكس منعقد گرديد. همجنين يونسكو با دول عرب براي ترجمه كتاب الاشارات و التنبيهات قراردادي تنظيم كرد.
در سال 1370 ه، ق مجامع بزرگ علمي جهان در سطحي گسترده هزارمين سال تولد ابن سينا را با تجليلي فراوان برگزار كردند. تعاليم ابن سينا جنبه جهاني داشته است. هزارمين سال تولد ابن سينا را با تجليلي فراوان برگزار كردند. كتابهاي قانون و شفا به زبان لاتين ترجمه شده و چندين قرن متوالي كتابهاي دانشگاههاي اروپا محسوب شده است.
وسعت و تنوع معلومات او و نبوغ فكري او دو اثر تبليغي در دانش بشر داشته و به اذعان سخنرانان مراسم هزاره ابن سينا ، بوعلي اروپا را تحت نفوذ خود قرار داده است و در كشف متدهاي علمي كمك موثري كرد.
در تاريخ ، شخصيتي كه جامع معلومات منطق ،علوم ماوراء الطبيعه و رياضيات و فيزيك و علوم پزشكي و شعر باشد كمتر ديده ميشود. اداي احترام به بوعلي سينا ما را به ياد روزهايي مياندازد كه اسلام مشعلدار دانش و تفكر در دنياي تاريك بوده است.
در طول جشنهاي هزاره ابن سينا برخي از كتابها و رسالههاي شيخ الرئيس بوسيله پژوهشگران و دانشمندان ايراني به زيور طبع آراسته و منتشر گرديد از جمله:
1 - رساله جوديه به تصحيح محمود نجم آبادي 1349 ه. ش
2 - منطق دانشنامه علايي به تصحيح سيدمحمد مشكوه و دكتر محمد معيني 1331
3 - طبيعات دانشنامه علايي به تصحيح مجتبي مينوئي 1331
4 - رياضيات دانشنامه علايي به تصحيح مجتبي مينويي 1331
5 - رساله نفس به تصحيح دكتر موسي عميد استاد دانشگاه تهران - 1331
6 - رساله در حقيقت و كيفيت سلسله موجودات به تصحيح دكتر موسي عميد 1331
7 - ترجمه رساله سرگذشت ابن سينا - دكتر غلامحسين صديقي
8 - ترجمه و رساله سرگذشت ابن سينا - دكتر غلامحسين صديقي
9 - رساله تشريح اعضاء به تصحيح غلامحسين صديقي
10 - رساله قراضه طبيعات به تصحيح غلامحسين صديقي
11 - ظفرنامه به تصحيح غلامحسين صديقي
12 - رساله كنوز المعزمين به تصحيح جلال همايي 1331
13 - رساله معيار العقول جرثقيل به تصحيح جلال همايي 1331
14 - رساله حي بن يقظان ، ترجمه و شرح فارسي به تصحيح هانري كربن 1331
15 - ترجمه اشارات و تنبيهات به تصحيح دكتر احسان يارشاطر 1331
16 - پنج رساله فارسي و عربي به تصحيح دكتر احسان يارشاطر 1331
17 - ترجمه جلد اول جشن نامههاي ابن سينا به فرانسه
18 - ا نتشار چهارمين جلد جشن نامههاي ابن سينا به فارسي - عربي - انگليسي و فرانسه.
تاج الملك ، يكي از كارگزاران دربار (سماءالدوله) ابن سينا را متهم به مكاتبه با مخالفان نمود و سلطان جوان ، ابوعلي را زنداني نموده در زندان فراغت يافت تا كتابهاي القولنج الهدايه و رساله حي بن يقظان را تأليف نمود. پس از رهايي از زندان به اصفهان رفت و در سال 428 قمري همراه علاء الدوله مجدداً به همدان برگشت، در همين مسافرت بود كه بيمار گرديد. در همدان بيماريش به طول انجاميد. عاقبت در همان سال در منزل دوست قديمش (ابوسعيد "……") دار فاني را وداع نمود. گويند ابوسعيد …… كه از علماء و عرفاي بنام بوده بدن شيخ را در محوطه خانهاش كه باغ بزرگي بوده به خاك ميسپارد و وحشت ميكند بعد از مرگش جنازه او را نيز در جوار قبر شيخ الرئيس به خاك سپارند. ار شاگردان معروف شيخ الرئيس ميتوان بهمنيار را نام برد.
بوعلي سينا شاعر چيره دست و فيلسوف بزرگي بود ولي دنيا او را به عنوان استاد علمي كه در رياضيات . فيزيك و علوم پزشكي اثري از خود گذاشته باشد بهتر ميشناسد. در واقع وي درجهان علوم پزشكي چه در شرق و چه در غرب قرون متمادي حكومت كرده است.