|
امام الحرمين همداني فقيه ، محدث ، اديب
ابوالمحاسن ميرزا محمدبن عبدالوهاب بن داوود همداني كاظمي (م 1304 ق ) يكي از دانشوران... اديب و شاعر لغوي ، همداني موطن و كاظمين مسكن بود. به سال 1278 قمري از سوي سلطان عبدالعزيز عثماني به امام الحرمين ملقب گرديد. برخي گفته ا ند كه اين لقب را از سوي ناصر الدين شاه دريافت كرد در هر حال قاضي ايرانيان در عراق بوده است. چنانكه اعتماد السلطنه گويد: "ميرزا محمد همداني ،از فضلا و اجله كاظمين در غالب عموم به خصوص ، ادبيات ، ماهر است و مدافعات رعاياي ايراني در آن حدود بر حسب حكم باليوز با او ميباشد. در ميان علماي نيمه دوم سده سيزدهم قمري ، كسي به مانند او صاحب اجازات و تاليفات ديده نشده است.
الف - اجازات
از شيخ مرتضي انصاري شيخ عبدالحسين تهراني، ملاعلي خليلي ، ميرزا زين العابدين طباطبائي ، ميرزا علي نفي طباطبايي ، فاضل اردگان ، فاضل ايرواني ، سيدمهدي قزويني ، سيدمحمدهاشم چهار سوقي ، سيد علي جزايري ، امير محمد علي شهرستاني ، ميرزا حسين نوري ، شيخ محمدحسين كاظمي ، سيدحسين بحرالعلوم ، شيخ جواد نجفي ، سيد اسدا... اصفهاني ، شيخ حسن دزفولي ، شيخ راضي نجفي ، آقا محمد باقر همداني ،سسيد محمدرضا حسيني ، ملامحمدتقي هروي ، شيخ جعفر شوشتري ، شيخ محمد رحيم بروجردي ، ملامحمدعلي محلاتي، ملامحمدرفيع شريعتمدار رشتي، شيخ محمدقاسم نجفي و ديگران .
امام الحرمين ، دست كم دو كتاب نوشته است در باب صورت اجازات و فرهنگ شيوخ خود.
به اسامي :
1 - الشجره المورخه و المشيخه المونقد . شامل صورت چهل اجازه علماء همراه با فوايد ديگر . از جمله اجازاتي كه علماي اصفهان به تاريخ 1283 قمري براي او فرستاده ا ند.
2 - جامع الشتات في جمع صور الاجازات.
ب - اجازاتي كه وي به ديگران داده است:
سيد اسماعيل صدرعاملي : سيد معزالدين قرويني ،سيد عنايت يا غياث علي ، و ديگران و همچنين به فرزند خود
آثار و تاليفات امام الحرمين:
1 - آداب الدعا.
2 - ازهاق الباطل في رد شبه الفرقه الوهابيه كه آنرا به درخواست حاج ملا آقا بزرگ خراساني در رد وهابيت نوشته است:
3 - السنه ،رساله اي ناتمام
بهيمه الشباب ، شرخ نغز صمديه است.
5 - تاريخ سلاطين تركيا ..... ،منظومه اي كه در تاريخ 1293 قمري آن را تكميل كرده است.
6 - تحريم تقليد الميت ، رساله
7 - جامع الشتات في جمع صور الاجاز است.
8 - الجوهر التنظيم
9 - حديقه الطلاب درعلم صرف
10 - دره الاسلاك في حكم دخان التنباك در سال 1281 ق نوشته شده.
11 - رجال
12- الزهره البارقه ،جزوه ا ي در لغت
13 - شجره الخلد في الاجازه لا عز الدوله
14 - الشجره المورقه و المشيخه الموئقه (فرهنگ شيوخ و اساتيد اوست).
15 - شرايط الدعا
16 - شرح " حد الكلمه" لابن مالك
17 - عبير التعبير
18 - عجايب الاسرار
19 - عصمه الاذهان في علم الميزان ، در منطق است.
20 - عطر العروس فيما بيتهج به النفوس
21- غنيمه السفر في ترجمه الشيخ جعفر شوشتري
22 - فصوص اليواقيت . كتاب بزرگ در سال 1258 نوشته شده و چاپ شده .
23 - كشف النقاب
24 - المشكاه في مسائل الخمس و الزكاه
25 - ملتقطات - فصوص بداقيت سال 1300 چاپ شده
26- ملو ك الكلامي جميع ما جري بيننا و بين اولي الافهام. در صرف و نحو
27 - الموجز في شرح القانون الملغز ، نسخه خطي در نجف اشرف كتابخانه حكيم موجود است.
28 - "نامه نامي" زندگينامه و كارنامه خود اوست از نويسنده اي ديگر.
29 - نزهه القلوب و الخواطر ببعض ما تركه الاوائل للاواخر. منظومه 15 بيت
30 - هبه الشباب
31 - امام الحرمين در سال 1304 قمري در شهر كاظمين دار فاني را وداع گفت.
شيخ محمدحسين آل ياسين، سيدميرزا محمد حسن شيرازي و سيدحسن حسيني كوهكمري وديگران بر كتاب آقاي امام الحرمين تقريظ نوشته ا ند.
|