شيخ حسين نوري همداني
فقيه مرجع ،رجل سياسي

حاج شيخ حسين نوري ، در سال 1304شمسي در يك خانواده روحاني در شهر همدان ديده به جهان گشود. علوم ابتدايي را نزد پدرش آموخت. در سال 1321 شمسي بنا به سفارش والد خود ، نزد آيت ا... آخوند ملاعلي معصومي بمدت دو سال در محضر ايشان به تحصيل علوم تا قوانين پرداخت. در سال 1332 به قم عزيمت فرمود و از محضر اساتيد عاليقدر از جمله : آيت ا... سلطاني طباطبايي و آيت ا... بروجردي و امام خميني (ره) ، استفاده برد. در جريان مبارزات اسلامي در صدر قرار داشت.
پس از تبعيد حضرت امام خميني (ره) به تركيه ايشان را دستگير و در زندان قزل قلعه زنداني ساختند. پس از آزادي از زندان كماكان به مبارزات مخفي خود كه همراه با درس و بحث در حوزه بود ادامه داد.
پس از انتشار مقاله توهين آميز نسبت به امام (ره) در روزنامه اطلاعات 17 دي سال 1356 جلسه اي در منزل ايشان در قم تشكيل يافت كه در آن جلسه آيات عظام مشكيني ، مكارم شيرازي و وحيد خراساني هم حضور داشتند. تصميم گرفته شد كه حوزه علميه تعطيل شود و بدنبال حوزه بازار قم هم تعطيل شد. در روز 19 دي سال 56 ، روز آغاز قيام قم و برافروختن شعله جديد انقلاب اسلامي ، علماء و مردم دسته دسته به منزل آيت ا... نوري ميروند و ايشان ضمن يك سخنراني تند مردم قم را از متن توهين آميز مقاله نسبت به امام مطلع ميسازد. مردم هم با خشم تمام از منزل وي خارج و با سردادن شعارهاي انقلابي به خيابان ميريزند. و در مقابل كلانتري به رگبار گلوله بسته ميشوند. در نتيجه تعدادي از آنان شهيد ميشوند و بدنبال اين قيام مامورين ساواك ايشان را دستگير ميكنند و به عنوان تبعيد ابتدا به خلخال و پس از آن به سقز ميفرستند. ايشان در سال 1354 نيز در مسجد اعظم قم با شركت انبوه مشتاقان درس شرح و تفسير نهج البلاغه صبحي صالح را ارائه ميداد كه مورد مخالفت رژيم واقع شد.
ساواك به او دستور داده بود كه درس نهج البلاغه را تعطيل كند ايشان فرموده بودند كه من نميتوانم تعطيل كنم، درس ، درس نهج البلاغه است . اگر خودتان ميتوانيد بيائيد تعطيل كنيد. لذا مامورين ساواك شخصاً در مدخل مسجد مستقر شده و طلاب را از حضور در درس جلوگيري ميكردند.
آيت ا... العظمي شيخ حسين نوري ، علاوه بر نويسندگي و تدريس فقه و اصول در حوزه علميه قم ، مسئوليت اداره مدرسه علميه "مهدي موعود" (ع) را كه به گفته خودشان قبلاً قرار بود با همراهي و همكاري شهيد مرحوم آيت ا... مفتح تاسيس گردد و پس از شهادت آن مرحوم ، پولي را كه شيهد مفتح جهت اين كار كنار گذاشته بود خانواده شهيد بزرگوار در اختيار آيت ا.. نوري قرار دادند كه ايشان هم به كمك سايرين ، مدرسه را تاسيس و اداره ميكنند. مدرسه مذكور رجال حاضر داراي حدود دويست طلبه مي باشد. شايان ذكر است حاج آقا نوري ، طي حكمي از سوي امام خميني (ره) ، مدتي وظيفه نمايندگي ايشان و امام جمعه همدان را برعهده داشتند كه بعداً حضرت امام با تقاضاي برگشت مجدد ايشان به حوزه علميه قم موافقت فرمودند تا مشتاقان علم را همچنان مستفيض سازند.
برخي از آثار و تاليفات ايشان عبارتست از :
1 - كتاب انسان و جهان
2 - شگفتيهاي آفرينش
3 - جهان آفرين
4 - دانش عصر فضا (در بحث نجوم)
5 - داستان راستان
6 - ما و مسائل روز
7 - خوارج از ديدگاه نهج البلاغه
8 - آغاز يك حركت انقلابي در مصر
9 - بيت المال از ديدگاه نهج البلاغه
10 - اقتصاد اسلامي (در دو جلد)
11- منطق خداشناسي
12 - جمهوري اسلامي
13 - جهاد
14 - آمادگي رزمي و مرز داري در اسلام
15 - امر به معروف و نهي از منكر
16 - رساله عمليه
17 - منبع هگمتانه تا همدان تاليف غلامحسين قراگزلو